altmarius

cultură şi spiritualitate

Robert Ballard daha çok Titanic’i bulan kişi olarak tanınıyor; ama ona göre, bilimsel ve kültürel hazine avı ömür boyu sürecek bir keşif gezisi…

Yazı ve Fotoğraflar: Rachel Hartigan

 “Eğer uçak orada olsaydı, onu mutlaka görürdü,” diyor Robert Ballard, 64 metrelik keşif gemisi E/V Nautilus’tan gönderilen 4 metrelik otonom yüzey aracını (ASV) kastederek.

Nautilus’taki kabininde Ballard; bilgisayar ekranında deniz tabanı haritasını işaret ediyor. Uzaktan kumanda edilen ASV, taşıdığı çok–ışınlı deniz radarı aracılığıyla bir sualtı görüntüsü oluşturmuş. Bu görüntü, Ballard’ın, Amelia Earhart’ın Lockheed Electra 10E’sini araştırdığı Büyük Okyanus’taki ücra Nikumaroro Adası’nı çevreleyen resife ait. 

Deniz tabanında hidrotermal bacaları ortaya çıkarmasının üzerinden kırk yılı aşkın, Titanic’i bulmasının üzerinden otuz ve John F. Kennedy’nin II. Dünya Savaşı devriye teknesinin yerini belirlemesinin üzerinden de neredeyse yirmi yıl geçti. Ve 78 yaşındaki National Geographic Kâşifi hâlâ okyanusun büyük gizemlerini çözmenin peşinde. Bu kez hedefinde Earhart var. Ekvator çizgisi üzerinde dünyanın çevresini uçarak dolaşan ilk isim olmaya çalışırken ortadan kaybolan Earhart, seksen yılı aşkın bir süredir kayıp. Ve Ballard’ın, 2019 yılındaki keşif gezisi için yola koyulmadan önce söylediği üzere, eğer uçak oralarda bir yerlerdeyse onu mutlaka bulacak.

Ballard, her zamanki gibi büyük bir titizlikle, Earhart’ın uçağı için yapılan arama çalışmalarını sürdürdü ve dikkatini, 7,5 kilometre uzunluğundaki adanın, 1937’de çekilen bir fotoğrafın, Electra’nın resiften dışarı uzanan iniş takımlarını andıran bir yapıyı gösterdiği kuzeybatı kıyısına yoğunlaştırdı. Drone’lar kameralarını resif üzerinde dalgaların kayalıklara vurduğu yerelere yöneltti; ASV suyun 230 metre altını gözlemledi; Hercules ve Argus adını taşıyan iki ROV da hemen hemen bin 500 metre derinlikte, okyanus tabanında bulunan engebeli yamaçları inceledi. Nautilus adanın çevresini beş kez, ASV üç kez, drone’lar ise bir kez dolaştı. Ballard ve tayfası tüm bu çalışmaları gemi monitörlerinden izledi.

Earhart’ın uçağını bulamadılar…

“Elimizden geleni yaptık,” diyor Ballard. 1985’te Titanic’i, araştırmacıların geminin yerini belirlemek üzere gerçekleştirdikleri girişimlerin üçüncüsünde bulduklarını; 1989 yılında, Nazilerin en büyük savaş gemisi olan Bismark’ın yerini belirlemek için de iki keşif gezisine çıkmak zorunda kaldığını belirtiyor. “Bazen elimle koymuş gibi bulabiliyorum,” diyor. “Bazen de…”

Sonra, “Çok şey öğrendim,” diye devam ediyor. “Olasılıkları eliyordum. Eğlenceliydi.”

Ballard başarısızlıkların –ya da başka herhangi bir şeyin– hızını kesmesine izin vermiyor. Ve insanları derin deniz keşifleriyle tanıştıran bu adam, 157 keşif gezisinin ardından bir durum değerlendirmesi yapıyor. Bu yıl bahar aylarında, her ikisi de National Geographic ile birlikte olmak üzere, bir anı kitabı bir de belgesel yayımlayacak. Okyanus Keşif Birliği’ndeki ekibi, Ballard’ın dümende kalıp kalmamasından bağımsız olarak, önümüzdeki on yıl boyunca bir fonla desteklenecek.

“Dünyamı dış dünyaya açmaya başladım,” diyor. “Beynimi serbest bırakıyorum, ki bu da ürkütücü.”

Ballar henüz 12 yaşındayken gizemli Kaptan Nemo’nun Nautilus adlı gösterişli denizaltıyla dalgaların arasında dolaştığı Denizler Altında 20 Bin Fersah adlı filmi izlemiş. “Beni büyülemişti,” diyor. Çocukluğunu Güney Kaliforniya’da sahilleri tarayarak, balık tutarak, vücut sörfü yaparak geçirmiş olsa da okyanus yüzeyinin altında koca bir dünya olduğu fikri hiç aklına gelmemiş. Ailesine, büyüdüğünde Kaptan Nemo olmak istediğini söylüyormuş.

Ballard ve ekibi 1985’te Titanic’i bulduğunda ilk olarak bir kazan, sonrasında ise geminin paslanmış pruvası dâhil olmak üzere geri kalanına ulaşıldı. Ballard’ın bu sırada aynı zamanda ABD Donanması için iki nükleer denizaltının batıklarını haritalandırma görevinde olduğunu bilen kişi sayısı çok azdı.

Tabii bu hayali gerçeğe dönüştürme yolculuğu pürüzsüz olmamış. Uçak mühendisi bir baba ile harika bir ev kadınının oğlu olan Ballard’ın başı okulla dertteymiş. 

Ballard oşinograf, yani gerçek bir Kaptan Nemo olma fikrine kendini kaptırdıktan sonra artık bir amaca da sahip olmuş. “Hayatın üstesinden gelmek için yapabileceğim tek şeyin azimli olmak olduğunu biliyordum,” diyor. Kaliforniya Üniversitesi’nde (Santa Barbara) ortalama denilebilecek bir başarı gösterse de bu başarı, çocukluğundan beri gözünü dikmiş olduğu Scripps Oşinografi Enstitüsü’nde yüksek lisans yapmasına yetmemiş. 

Kurtuluş, bir lisans öğrencisi olarak katıldığı İhtiyat Teşkilatı Subayları Eğitim Birliği şeklinde gelmiş ona. Aktif hizmet dönemi geldiğinde Donanma’ya transfer edilmeyi talep etmiş. Bu talebi onaylanmış ve beraberinde Woods Hole Oşinografi Enstitüsü gibi araştırma organizasyonlarıyla bağlantılı bir şekilde hizmet edebileceği Massachusetts’e taşınma emri çıkmış. “Bir şekilde,” diye yazıyor anı kitabında, “kendimi tam da olmam gereken yerde bulmuştum.”

 Ballard, National Geographic için kaleme aldığı –1975 Mayıs sayısında yayımlanan– ilk yazısında, “Denizaltı, şimdi huzurla, 2 bin 700 metre altımızdaki gediğin tabanına doğru iniş yapıyor,” diyor. FAMOUS Projesi kapsamında, Woods Hole tarafından yönetilen sıkışık bir batiskaf olan Alvin’in içindeki inişini tarif ediyor bu cümlede. Söz konusu bu Fransız–Amerikan ortak keşif operasyonu, gezegendeki en uzun sıradağ olan Orta–Atlas Sırtı’nda yapılan ilk keşif aynı zamanda. Ve projeye katılan 10 biliminsanından biri olan Ballard, böylece, o zamanlar tartışmalı bir teori olan levha tektoniğine ilişkin kanıtlara kendi gözleriyle tanıklık ediyor. 

Ballard her zaman gözleriyle görmeyi kuram geliştirmeye yeğleyen biri –bunu, “doğrudan görsel gözlem” olarak adlandırıyor. Yapmak istediği bilim için ise Alvin mükemmel bir araç. 

ABD Okyanus Enstitüsü tarafından kullanılan yegâne batiskaf olan Alvin’in özelliği, 3 bin 600 metre derine kadar inebiliyor olması. Özetle Ballard, derin suları keşfetmek istiyorsa eğer, o dönemlerde Woods Hole ve onun “küçük beyaz sualtısı”yla bir süre daha vakit geçirmesi gerekiyor. Donanma’dan ayrıldıktan sonra Rhode Island Üniversitesi’nde doktora yapıyor ve Woods Hole’a biliminsanı olarak katılıyor. 

Ballard’ın bilime bu görsel yaklaşımı yeni dünyaların kapısını aralıyor. 1977 yılında, daha önceleri şaşkınlık verici miktarda sıcak suyun bulunduğunu ortaya çıkaran bazı örneklerin toplandığı Kuzey Galápagos’a yapılan keşif gezisine katılıyor. Alvin’i ve 6 bin metre kadar derine gidebilen, üç kamera taşıyan ve bağlarla çekilen Angus adlı kızağı yanına alıyor. Dönem için yine yeni bir alet bu. 

Ekip, bölgede hidrotermal bacalar, yani okyanus zemininde içinden kaynar su çıkan yarıklar bulunduğunu keşfediyor. 

Ayrıca en ummadıkları yerde, neredeyse 2 bin 700 metre derinlikte ve mutlak bir karanlığın içinde yaşam izlerine rastlıyorlar. Dev istiridyeler. İri midyeler. Dev tüp solucanları –tümü içinden hidrojen sülfür çıkan bacaların yakınlarında yaşamlarını sürdürüyor. Söz konusu bu yaratıklar kemosentez adlı süreç sayesinde bu kötü kokulu gazla yaşayabiliyor; üstelik Ballard ve ekibi delilleri ilk elden görene dek kemosentezin varlığından haberdar değil.

Sonuçta Ballard, hidrotermal bacaların nerelerde ortaya çıkabileceğinin nasıl öngörüleceği sorusunu çözmeye karar veriyor. Bu süreçte bilinmeyen bir başka olguyla daha karşılaşıyor. Baja California açıklarında yapılan keşif gezisinde ekibi, siyah dumanlar çıkaran sualtı bacalarına benzer bir oluşumla (jeotermal bacalar) karşılaşıyor. Bu yapıların yakınlarında sular o kadar sıcak ki, Alvin’in termometresinin ucunu eritiyor. Bacalar polimetalik sülfürlerden oluşuyor. Bunlar, soğuk deniz suyuyla karşılaştığında dibe çöken mineraller ve bileşimleri okyanus dibinde devasa miktarda suyun dolaştığını açığa çıkarıyor.

https://natgeo.igte.ch/wp-content/uploads/2021/05/mm9001_190812_06134-300x200.jpg 300w, https://natgeo.igte.ch/wp-content/uploads/2021/05/mm9001_190812_061... 630w, https://natgeo.igte.ch/wp-content/uploads/2021/05/mm9001_190812_061... 150w" sizes="(max-width: 640px) 100vw, 640px" /> Çeşitli araştırma araçlarıyla okyanusu keşfederek geçirdiği yılların sonunda Ballard kendi gemisi E/V Nautilus’a kavuştu ve içini derin–deniz keşif uzmanlarından oluşan bir tayfayla doldurdu: Araştırma Birliği. Amelia Earhart’ın uçağını arayan Ballard, geminin kontrol odasında iki sualtı aracından gelen görüntüleri inceliyor.

Ballard’ın keşifleri çığır açıcı, ancak ekipli sualtıların mutlak dezavantajları da var. Öncelikle, okyanus dibine gidip gelirken yapılan uzun yolculuk keşif yapmak için pek fazla vakit bırakmıyor. Daha da önemlisi, bu yolculuklar tehlikeli olabiliyor. FAMOUS Projesi sırasında içinde Ballard’ın da bulunduğu bir Fransız sualtı aracında yangın çıkıyor örneğin ve Alvin de bir çatlağa takılıp kalıyor. Ballard, Cayman Oluğu’na düzenlen bir görevde, bir kaya duvarına çarpan ve bir gaz tankını kıran Donanma batiskafının içinde. Aracın yüzeye dönmesi altı saat alıyor; öyle ki, ekip, gökyüzünü görene dek yukarı çıkıp çıkamayacakları konusundan emin olamıyor. Ballard’ın kamera taşıyan robotların bu iş için daha iyi olup olmayacağını düşünmeye başladığı dönem bu…

Devamını, National Geographic Türkiye Mayıs 2021 sayısında okuyabilirsiniz. 

Vizualizări: 2

Adaugă un comentariu

Pentru a putea adăuga comentarii trebuie să fii membru al altmarius !

Alătură-te reţelei altmarius

STATISTICI

Free counters!
Din 15 iunie 2009

200 state 

(ultimul: Micronesia)

Numar de steaguri: 264

Record vizitatori:    8,782 (3.04.2011)

Record clickuri:

 16,676 (3.04.2011)

Steaguri lipsa: 42

1 stat are peste 660,000 clickuri (Romania)

1 stat are peste 100.000 clickuri (USA)

1 stat are peste 40,000 clickuri (Moldova)

2 state au peste 20,000  clickuri (Italia,  Germania)

1 stat are peste 10.000 clickuri (Franta)

6 state au peste 5.000 clickuri (Olanda, Belgia, Marea Britanie, Canada, UngariaSpania )

10 state au peste 1,000 clickuri (Polonia, Rusia,  Australia, IrlandaIsraelGreciaElvetia ,  Brazilia, Suedia, Austria)

50 state au peste 100 clickuri

16 state au un click

Website seo score
Powered by WebStatsDomain

DE URMĂRIT

1.EDITURA HOFFMAN

https://www.editurahoffman.ro/

2. EDITURA ISTROS

https://www.muzeulbrailei.ro/editura-istros/

3.EDITURA UNIVERSITATII CUZA - IASI

https://www.editura.uaic.ro/produse/editura/ultimele-aparitii/1

4. PRINTRE CARTI

http://www.printrecarti.ro/

5. ANTICARIAT ALBERT

http://anticariatalbert.com/

6. ANTICARIAT ODIN 

http://anticariat-odin.ro/

7. TARGUL CARTII

http://www.targulcartii.ro/

8. MAGAZINUL DE CARTE

http://www.magazinul-de-carte.ro/

9. ANTICARIAT PLUS

http://www.anticariatplus.ro/

10. CARTEA DE CITIT

http://www.carteadecitit.ro 11. ANTICARIAT ON-LINE
http://www.carti-online.com/

12. ANTICARIATUL DE NOAPTE

 http://www.anticariatuldenoapte.ro/

13. ANTICARIATUL NOU

http://www.anticariatulnou.ro

14. ANTICARIAT NOU

https://anticariatnou.wordpress.com/

15. ANTICARIAT ALEPH

https://www.anticariataleph.ro/

16. ANTIKVARIUM.RO

http://antikvarium.ro

17.ANTIKVARIUS.RO

https://www.antikvarius.ro/

18. ANTICARIAT LOGOS

http://www.anticariat-logos.ro/

19. ANTICARIAT.NET

http://www.anticariat.net/informatii-contact.php

20. TIMBREE

www.timbree.ro

21. FILATELIE

 http://www.romaniastamps.com/

22 MAX

http://romanianstampnews.blogspot.com

23. STAMPWORLD

http://www.stampworld.com

24. LIBMAG

https://www.libmag.ro/oferta-carti-polirom/?utm_source=facebook-ads-7-99-polirom&utm_medium=banner-facebook&utm_campaign=7-99-polirom-facebook&utm_content=new-3

25. DAFFI'S BOOKS

https://www.daffisbooks.ro 26. MAGIA MUNTELUI

http://magiamuntelui.blogspot.com

27. RAZVAN CODRESCU
http://razvan-codrescu.blogspot.ro/

28.RADIO ARHIVE

https://www.facebook.com/RadioArhive/

29.NATIONAL GEOGRAPHIC ROMANIA

https://www.natgeo.ro/revista

30. SA NU UITAM

http://sanuuitam.blogspot.ro/

31. MIRON MANEGA
http://www.certitudinea.o

32. CERTITUDINEA

www.certitudinea.com

Anunturi

Licenţa Creative Commons Această retea este pusă la dispoziţie sub Licenţa Atribuire-Necomercial-FărăModificări 3.0 România Creativ

Note

Hoffman - Jurnalul cărților esențiale

1. Radu Sorescu -  Petre Tutea. Viata si opera

2. Zaharia Stancu  - Jocul cu moartea

3. Mihail Sebastian - Orasul cu salcimi

4. Ioan Slavici - Inchisorile mele

5. Gib Mihaescu -  Donna Alba

6. Liviu Rebreanu - Ion

7. Cella Serghi - Pinza de paianjen

8. Zaharia Stancu -  Descult

9. Henriette Yvonne Stahl - Intre zi si noapte

10.Mihail Sebastian - De doua mii de ani

11. George Calinescu Cartea nuntii

12. Cella Serghi Pe firul de paianjen…

Continuare

Creat de altmariusclassic Dec 23, 2020 at 11:45am. Actualizat ultima dată de altmariusclassic Ian 24.

© 2021   Created by altmarius.   Oferit de

Embleme  |  Raportare eroare  |  Termeni de utilizare a serviciilor