altmarius

cultură şi spiritualitate

ბორნეოს უკიდეგანო მიწისქვეშეთი

01.03.19
ნილ შეი
კარსტენ პიტერი

სპელეოლოგები ნათელს ჰფენენ მთელ დედამიწაზე ერთ-ერთ უდიდესსა და ყველაზე იდუმალ გამოქვაბულთა სისტემას.

აპრილის ერთი დილა იწურება, ბორნეოს ტროპიკულ ტყეში პაპანაქება სიცხეა, ორი ტანხმელი ბრიტანელი სპელეოლოგი, ფრენკი და კუკი, ღრმად ეშვება მოლიპულ და ტენით გაჟღენთილ ხვრელში.

ისტორიული აღმოჩენის მოლოდინით, წყვილი ჩასცდა ფრინველთა დანატოვარ გუანოს გროვებს და გზა გაიკვალა დერეფანში, რომლის სვეტებიც სპილოსძვლისფრად ელვარებდა. ისინი ხოხვით მიიწევდნენ ე.წ. ქარების მღვიმეში, კლიარუოტერის სახელით ცნობილი გამოქვაბულთა სისტემის სიღრმეში. სწორედ იქ უნდა ეძებნათ დამაკავშირებელი დერეფანი რეისერის მღვიმესთან, რომელიც რეისერ-ისტერის სისტემის ნაწილი იყო.

აღნიშნული ორი მღვიმის დაკავშირებით ჩვენ მივიღებდით „სუპერსისტემას“, მთელ პლანეტაზე ერთ-ერთ უდიდეს მიწისქვეშა ლაბირინთს. ამ დროს სპელეოლოგები მუცელზე ხოხვით, ჭიაყელებივით მიძვრებოდნენ ქვემოთ, სრიალა კლდეს ბურღავდნენ და კაუჭებს აჭედებდნენ ალპინისტური თოკების დასამაგრებლად. მათი შემყურე იფიქრებდით, მიზანს აუცილებლად მიაღწევენო.

ბრიტანელებმა იცოდნენ, რომ კლიარუოტერი 226 კილომეტრზე იყო გადაჭიმული და ზოგიერთ ღრმულს მშფოთვარე მდინარეები კვეთდა, ხოლო რეისერ-ისტერის სისტემაში ისეთი უზარმაზარი დარბაზები შედიოდა, სადაც საჰაერო ლაინერსაც კი სულ თავისუფლად მოათავსებდით და კიდევ საკმაო ადგილი დაგრჩებოდათ. სხვა სიტყვებით, მალაიზიის ამ რეგიონში, გუნუნგ-მულუს ეროვნული პარკის ქვეშ მდებარე კირქვის ფენები დაქსელილია მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი ხვრელებით, ფართო გვირაბებითა და ყველაზე უფრო გამაოგნებელი ღრმულებით მთელ დედამიწაზე.

თუ ისეთი ტიპის მკვლევარ-მაძიებელი ბრძანდებით, ვისაც სველ და ცხელ წყვდიადში ფორთხვა ეხალისება, რათა კიდევ უფრო სველსა და ცხელ კუნაპეტში ამოყოს თავი, ბორნეო მართლაც რომ თქვენი ზღაპრული ქვეყანაა, ერთდროულად, დისნეილენდიცა და ნევერლენდიც.

ახლა კი წარმოიდგინეთ

წვეტიანი კირქვის სვეტები გუნუნგ-მულუს ეროვნული პარკის სიახლოვეს. ასობით ათასი წლის განმავლობაში მიმდინარე ეროზიის გამო კირქვის ქვენაფენი ქანები დაიშალა და ეს კარსტული ფორმები დარჩა.

ფრენკი და კუკი, იქ, ქვემოთ, – ტალახში ამოთხვრილები და კბილებდაღრეჭილები – ზღვარზე, რომ გამოქვაბულთა ორი სისტემა ერთ უზარმაზარ სივრცედ აქციონ. არც თუ შესაშურია, არა? კეთილი, აი, სპელეოლოგებისთვის კი „უღრმესი“ მიზანი სწორედ ეს არის. თანაც, უკვე ცნობილ გამოქვაბულთა სისტემებს შორის ასეთი მასშტაბური კავშირების გაბმა არც ისე ხშირი მოვლენაა. მსგავსი მიღწევა ნამდვილ გმირობად მოინათლებოდა ჩვენთვის მეტწილად უხილავ, მიწისქვეშა კვლევის სამყაროში.

სადღაც ქვემოთ, დედამიწის ზედაპირიდან დიდ სიღრმეზე, სპელეოლოგთა კიდევ ერთი გუნდი ხელის ცეცებით ეშვებოდა რეისერის მღვიმის წიაღში. მათაც თან წამოეღოთ ჩაქუჩები თუ ბურღები. სულ მალე, ორივე გუნდი შეთანხმების თანახმად დაიწყებს გამოქვაბულის კედლებზე ჩაქუჩის დარტყმას, კლდის გაბურღვას... იქნებ, ერთმანეთის ხმა გაიგონონ და დამაკავშირებელ დერეფანს მიაკვლიონ, შედეგად კი – რეკორდების წიგნშიც მოხვდნენ.

დანალექი ქანების ფენებთან სტალაგმიტების სქელი სვეტები ამოზიდულა. ამ გამოქვაბულს „მთვრალ ტყეს“ ეძახიან, რადგან იქ არსებული ფორმაციები უჩვეულოდ იგრიხება.

სრული ვერსია წაიკითხეთ მიმდინარე ნომერში.
ჟურნალის გამოწერისთვის დააჭირეთ აქ.
თეგები: 

Vizualizări: 33

Adaugă un comentariu

Pentru a putea adăuga comentarii trebuie să fii membru al altmarius !

Alătură-te reţelei altmarius

STATISTICI

Free counters!
Din 15 iunie 2009

200 state 

(ultimul: Micronesia)

Numar de steaguri: 264

Record vizitatori:    8,782 (3.04.2011)

Record clickuri:

 16,676 (3.04.2011)

Steaguri lipsa: 42

1 stat are peste 660,000 clickuri (Romania)

1 stat are peste 100.000 clickuri (USA)

1 stat are peste 40,000 clickuri (Moldova)

2 state au peste 20,000  clickuri (Italia,  Germania)

1 stat are peste 10.000 clickuri (Franta)

6 state au peste 5.000 clickuri (Olanda, Belgia, Marea Britanie, Canada, UngariaSpania )

10 state au peste 1,000 clickuri (Polonia, Rusia,  Australia, IrlandaIsraelGreciaElvetia ,  Brazilia, Suedia, Austria)

50 state au peste 100 clickuri

24 state au un click

 

Website seo score
Powered by WebStatsDomain

DE URMĂRIT

1. ANTICARIAT ALBERT

http://anticariatalbert.com/

2. ANTICARIAT ODIN 

http://anticariat-odin.ro/

3. TARGUL CARTII

http://www.targulcartii.ro/

4. PRINTRE CARTI

http://www.printrecarti.ro/

5. MAGAZINUL DE CARTE

http://www.magazinul-de-carte.ro/

6 ANTICARIAT PLUS

http://www.anticariatplus.ro/

7. DEPOZITUL DE CARTI 

http://www.calinblaga.ro/

8. CARTEA DE CITIT

http://www.carteadecitit.ro/

9. ANTICARIAT ON-LINE
http://www.carti-online.com/

10. ANTICARIATUL DE NOAPTE

 http://www.anticariatuldenoapte.ro/

11. ANTICARIATUL NOU

http://www.anticariatulnou.ro

12. ANTICARIAT NOU

https://anticariatnou.wordpress.com/

13. ANTICARIAT ALEPH

https://www.anticariataleph.ro/

14. ANTIKVARIUM.RO

http://antikvarium.ro

15.ANTIKVARIUS.RO

https://www.antikvarius.ro/

16. ANTICARIAT LOGOS

http://www.anticariat-logos.ro/

17. ANTICARIAT.NET

http://www.anticariat.net/informatii-contact.php

18. TIMBREE

www.timbree.ro

19. FILATELIE

 http://www.romaniastamps.com/

20 MAX

http://romanianstampnews.blogspot.com

21. STAMPWORLD

http://www.stampworld.com

22. LIBMAG

https://www.libmag.ro/oferta-carti-polirom/?utm_source=facebook-ads-7-99-polirom&utm_medium=banner-facebook&utm_campaign=7-99-polirom-facebook&utm_content=new-3

23. DAFFI'S BOOKS

https://www.daffisbooks.ro/

24. MAGIA MUNTELUI

http://magiamuntelui.blogspot.com

25. RAZVAN CODRESCU
http://razvan-codrescu.blogspot.ro/

26.RADIO ARHIVE

https://www.facebook.com/RadioArhive/

27.EDITURA UNIVERSITATII CUZA - IASI

http://www.editura.uaic.ro/produse/colectii/documenta/1

28. EDITURA ISTROS

https://www.muzeulbrailei.ro/editura-istros/

29. EDITURA HOFFMAN

https://www.editurahoffman.ro/

30. SA NU UITAM

http://sanuuitam.blogspot.ro/

31. MIRON MANEGA
http://www.certitudinea.o

32. NATIONAL GEOGRAPHIC ROMANIA

https://www.natgeo.ro/revista

Anunturi

Licenţa Creative Commons Această retea este pusă la dispoziţie sub Licenţa Atribuire-Necomercial-FărăModificări 3.0 România Creativ

Note

Hoffman - Jurnalul cărților esențiale

1. Radu Sorescu -  Petre Tutea. Viata si opera

2. Zaharia Stancu  - Jocul cu moartea

3. Mihail Sebastian - Orasul cu salcimi

4. Ioan Slavici - Inchisorile mele

5. Gib Mihaescu -  Donna Alba

6. Liviu Rebreanu - Ion

7. Cella Serghi - Pinza de paianjen

8. Zaharia Stancu -  Descult

9. Henriette Yvonne Stahl - Intre zi si noapte

10.Mihail Sebastian - De doua mii de ani

11. George Calinescu Cartea nuntii

12. Cella Serghi Pe firul de paianjen…

Continuare

Creat de altmariusclassic Dec 23, 2020 at 11:45am. Actualizat ultima dată de altmariusclassic Ian 24.

© 2021   Created by altmarius.   Oferit de

Embleme  |  Raportare eroare  |  Termeni de utilizare a serviciilor